Dâm Dương Hoắc
Dâm dương hoắc (Herba Epimedii) là toàn cây phơi hay sấy khô của nhiều loài cây thuốc chi Epimedium như dâm dương hoắc lá to – Epimedium macranthum Morr-et Decne, dâm dương hoắc lá mắc – Epimedium sagittatum (Sieb, et Zucc) Maxim, hoặc cây dâm dương hoặc lá hình tim – Epimedium brevicrnu Maxim, đều thuộc họ Hoàng liên gai Berberidaceae.
 |
| Dâm dương hoắc bổ thận tráng dương, tăng cường sinh lý nam |
Tên dâm dương hoắc là vì cây cho lá dê hay ăn mà lại có tính chất làm tăng ham dâm dục.
Mô tả cây Dâm Dương Hoắc
Cả ba cây dâm dương hoắc đều là những cây sống lâu năm, cây dâm dương hoắc lá to và dâm dương hoắc lá hình tim cao hơn, đạt 30 – 40 cm, còn cây dâm dương hoắc lá mác hơi thấp hơn 30 – 35cm. Lá dâm dương hoắc lá to và dâm dương hoắc lá mác dài 4 – 9cm, còn lá dâm dương hoắc lá hình tim chỉ dài từ 2,5 – 5cm, những chi tiết khác có thể tóm tắt trong bảng sau đây:
1. Phiến lá to, dài 4 – 9cm, hoa họp thành chùm, cuống hoa không có lông tiết.
a. Lá 2 lần kép với 3 lá chét, hoa to, đường kính 20mm, mỗi cụm hoa gồm 4 – 6 hoa, tràng có cựa dài
b. Lá một lần kép với 3 lá chét, hoa hơi nhỏ, đường kính 6 – 8mm, cụm hoa gồm nhiều hoa, tràng có cựa ngắn hay như không có cựa...
2. Phiến lá nhỏ, dài 2,5 – 5cm, cụm hoa họp thành tán tụ, cuống hoa có lông tiết rõ...
 |
| Hình ảnh mô tả cây dâm dương hoắc |
Phân bố, thu hái và chế biến
Dâm dương hoắc phân bố chủ yếu ở miền rừng núi và có rất nhiều ở Trung Quốc, đây là cây thích hợp mọc ở vùng có khí hậu ôn đới. Ở Việt Nam, cây này xuất hiện tại các vùng núi cao vùng Tây Bắc, đặc biệt là ở Hòa Bình, Sapa.
Vào mùa hạ và thu, hái lấy toàn bộ cây, cắt bỏ rễ, mang về rửa sạch, phơi hay sấy khô. Không phải chế biến gì đặc biệt.
Thành phần hóa học
Trong thân và lá có flavonozit gọi là icariin. Khi thủy phan sẽ cho icaritin.
Trong thân rễ chứa desoxymetylicariin và magnoflorin,
Trong lá còn chứa tinh dầu, ancola xerylic, heptriacontan, phytosterla và một chất flavonozin cố đội chảy 273,4 độ C thủy phân cho glucoza và flavon.
Theo sự nghiên cứu của hệ dược Viện y học Bắc Kinh (1958) thì trong dâm dương hoắc lá to có 1,97% saponozit, trong dâm dương hoắc lá mắc có 2,58% saponozit và một ít ancoloit, nhưng các tác giả không thấy cho phản ứng flavonozit.
Tác dụng dược lý
Liều thấp và liều cao dâm dương hoắc lá to đều có tác dụng hạ huyết áp, với liều nhỏ có tác dụng xúc tiến bài tiết nước tiểu nhưng với liều lớn lại có tác dụng ức chế.
Cây có vị cay ngọt, tính bình đi vào kinh can, thận. Có công dụng ôn thận tráng dương (làm ấm tạng thận và khỏe dương khí), cường cân tráng cốt (làm mạnh gân xương) và khứ phong trừ thấp.
Kích thích quá trình bài tiết tinh dịch, nâng cao năng lực hoạt động của tinh hoàn, qua đó gián tiếp làm hưng phấn và tăng cường khả năng tình dục.
Công dụng và liều dùng
Dâm dương hoắc còn mới được dùng trong phạm vi nhân dân, dựa vào nhận xét con dê thích ăn và có tác dụng kích thích tính dâm dục.
 |
| Lá Dâm Dương Hoắc Đã Phơi Khô |
Theo tài liệu cổ, dâm dương hoắc có vị cay, tính ôn, vào hia kinh can và thận, có tác dụng bổ can thận mạnh gân cốt, trợ dương ích tinh, khứ phong thắng thấp, thường dùng làm thuốc bổ can thận, mạnh gân cốt, chống liệt dương, lương gối mỏi đâu, chân tay bải hoải,
Thường dùng làm thuốc bổ thận, giúp sự giao cấu, chữa liệu dương, ít tinh dịch với liều 4 đến 12g dưới dạng thuốc sắc hay ngâm rượu
Khi dùng người ta thường chế dâm dương hoắc với mễ dê như sau: Dâm dương hoắc 1kg, mỡ dê 250g. Đem đung mỡ dê cho nóng chảy nước, gạn bỏ bã (tóp mỡ), cho dâm dương hoắc tái nhỏ vào, đảo cho thấm hết mỡ dê vào sao khô mà dùng.
Một số bài thuốc hay từ cây dâm dương hoắc
a) Ngâm độc vị dâm dương hoắc:
Thành phần: Dâm dương hoắc sao vàng 1kg, rượu trắng 5 – 6 lít.
Cách ngâm: Ngâm trong 1 tháng. Ngày uống 2 lần, mỗi lần 20ml.
Tác dụng: Trị liệt dương, bán thân bất toại, thận dương suy kém, lưng đau, tiểu tiện không nhịn được.
b) Ngâm phối hợp nhiều vị:
Bài 1: Rượu bổ thận tráng dương (Đặc biệt hiệu quả):
Dâm dương hoắc …… 1Kg = 250.000đ
Sâm cau (Tiên mao) 0.5Kg = 145.000đ
Ba kích tím loại tươi 0.5Kg = 155.000đ
Nấm ngọc cẩu khô: 0.3Kg = 270.000đ
Rượu trắng : 10 lít.
Tác dụng: Bổ thận tráng dương, kéo dài thời gian quan hệ, tăng nội tiết tố nam.
Bài 2: Dâm dương hoắc Sâm cau: Dâm dương hoắc 100g, Sâm cau 100g, ngũ gia bì 100g, long nhãn 100g, rượu trắng 2.000ml. Ngâm 15 – 20 ngày. Ngày uống 2 lần, mỗi lần 20 – 30ml. Chữa liệt dương.
Bài 3: Rượu dương hoắc huyết đằng: Dâm dương hoắc 30g, ba kích 30g, kê huyết đằng 30g, rượu 1.000ml, đường phèn 60g. Ngâm sau 7 ngày là dùng được. Dùng cho các trường hợp phong thấp, đau lưng, đau mỏi toàn thân.
(Theo"Những cây thuốc quý và vị thuốc Việt Nam" - Giáo sư, tiến sĩ Đỗ Tất Lợi)
Đăng nhận xét
Đăng nhận xét